L Ne Demek Fizik? (Uzunluk, Litre ve Hal Değişim Isısı)

Kısa cevap: Fizikte küçük l (ℓ) genellikle uzunluğu gösterir (metre): direnç formülü R = ρ·ℓ/A ve basit sarkacın periyodu T = 2π√(L/g) gibi. Isı konularında büyük L, hal değişim ısısıdır (erime ya da buharlaşma ısısı): Q = m·L. Birim olarak yazılan L ise hacim birimi litredir (1 L = 1 dm³ = 1000 cm³).

Fizikte l ve L: Anlam Tablosu

Sembol	Anlamı	Birimi	Formül / Örnek
ℓ (l)	Uzunluk	metre (m)	R = ρ·ℓ/A
L	Sarkaç boyu	metre (m)	T = 2π√(L/g)
L	Hal değişim ısısı	J/kg veya cal/g	Q = m·L
L (birim)	Litre	1 L = 1000 cm³	1,5 L = 1500 cm³

L: Hal Değişim Isısı

Bir madde erirken ya da kaynarken sıcaklığı değişmez; verilen ısı hal değişimi için harcanır. Birim kütlenin hal değiştirmesi için gereken ısıya hal değişim ısısı denir ve L ile gösterilir: erime ısısı L_e, buharlaşma ısısı L_b. Suyun erime ısısı yaklaşık 334 kJ/kg (80 cal/g), buharlaşma ısısı yaklaşık 2260 kJ/kg (540 cal/g)'dır. L, öz ısı ile karıştırılmamalıdır: öz ısı c harfiyle gösterilir ve sıcaklık değişimi formülünde (Q = m·c·ΔT) kullanılır.

l: Uzunluk

Uzunluk, iki nokta arasındaki mesafedir ve SI birimi metredir. Elektrikte telin direnci uzunlukla doğru orantılıdır: tel iki katına uzarsa direnç de iki katına çıkar (R = ρ·ℓ/A). Basit sarkaçta ise periyot, sarkaç boyunun kareköküyle orantılıdır: boy 4 katına çıkarsa periyot 2 katına çıkar.

Çözümlü Örnekler

Örnek 1 (erime ısısı): 0 °C'deki 2 kg buzu tamamen eritmek için gereken ısı (L_e = 334.000 J/kg): Q = m·L = 2 · 334.000 = 668.000 J (668 kJ).
Örnek 2 (sarkaç): Sarkacın boyu 4 katına çıkarılırsa periyodu √4 = 2 katına çıkar.
Örnek 3 (litre): 1,5 L = 1,5 · 1000 = 1500 cm³.

İlgili Fizik Sembolleri

• Fizikte T nedir? — periyot ve sıcaklık
• Q fizikte ne demek? — ısı miktarı
• Fizikte R nedir? — direnç
• Fizikte d ne demek? — özkütle