Fizikte d Ne Demek? Özkütle (d = m/V) ve Uzaklık Anlamı

Kısa cevap: Fizikte küçük d en çok özkütleyi (yoğunluğu) gösterir: d = m/V, yani kütlenin hacme oranı; birimi g/cm³ veya kg/m³'tür. Kütle çekimi (F = G·m₁·m₂/d²) ve Coulomb yasası (F = k·q₁·q₂/d²) gibi formüllerde ise d, iki cisim arasındaki uzaklıktır (metre). Tork hesabında d, kuvvetin dönme eksenine dik uzaklığıdır (τ = F·d).

Fizikte d: Anlam Tablosu

Anlamı	Formül	Birimi
Özkütle (yoğunluk)	d = m/V	g/cm³, kg/m³
İki kütle arası uzaklık	F = G·m₁·m₂/d²	metre (m)
Yükler arası uzaklık	F = k·q₁·q₂/d²	metre (m)
Kuvvetin dik uzaklığı	τ = F·d	metre (m)
Sıvının özkütlesi (basınçta)	P = h·d·g	kg/m³

d: Özkütle (Yoğunluk)

Özkütle, bir maddenin birim hacminin kütlesidir ve maddeler için ayırt edici bir özelliktir: aynı sıcaklık ve basınçta her saf maddenin özkütlesi farklıdır. Suyun özkütlesi 1 g/cm³ (1000 kg/m³)'tür. Özkütlesi sudan küçük olan cisimler suda yüzer, büyük olanlar batar. Birim çevirmede 1 g/cm³ = 1000 kg/m³ eşitliği kullanılır.

d: Uzaklık

Newton'un kütle çekim yasasında ve Coulomb yasasında kuvvet, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır: d iki katına çıkarsa kuvvet dörtte birine iner. Sıvı basıncı formülünde (P = h·d·g) ise h derinlik, d sıvının özkütlesidir; burada d uzaklık değildir. Aynı harfin iki farklı anlamı aynı ünitede karşına çıkabilir.

Çözümlü Örnekler

Örnek 1 (özkütle): Kütlesi 54 g, hacmi 20 cm³ olan cismin özkütlesi d = m/V = 54/20 = 2,7 g/cm³ (alüminyum).
Örnek 2 (uzaklık): İki cisim arasındaki uzaklık 3 katına çıkarılırsa kütle çekim kuvveti 3² = 9'da birine düşer.
Örnek 3 (sıvı basıncı): Su içinde 2 m derinlikteki sıvı basıncı (g = 10 m/s²): P = h·d·g = 2 · 1000 · 10 = 20.000 Pa.

İlgili Fizik Sembolleri

• Fizikte m nedir? — kütle
• Fizikte V ne demek? — hız, hacim, gerilim
• Fizikte P nedir? — güç ve basınç
• Basınç ve kaldırma kuvveti