Q Fizikte Ne Demek? (Elektrik Yükü ve Isı)

Kısa cevap: Fizikte q (veya Q) iki ana anlamda kullanılır: elektrikte elektrik yükü (birimi coulomb, C) ve ısı konularında ısı miktarı (birimi joule veya kalori). Elektrikte q = I·t ile, ısıda Q = m·c·ΔT ile hesaplanır. Hangisinin kastedildiğini konu ve birim belirler: C ise yük, J veya cal ise ısıdır.

Fizikte q ve Q: Anlam Tablosu

SembolAnlamıBirimiFormül
q, QElektrik yükücoulomb (C)q = I·t
eTemel yük (elektron yükü)1,6·10⁻¹⁹ Cq = n·e
QIsı miktarıjoule (J), kalori (cal)Q = m·c·ΔT
QHal değişimi için gereken ısıjoule (J)Q = m·L

q: Elektrik Yükü

Elektrik yükü, maddenin elektriksel etkileşime girmesini sağlayan temel özelliktir; pozitif ya da negatif olabilir. Yük, temel yükün (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) tam katları hâlinde bulunur: q = n·e. İletkenden geçen yük miktarı akım ile sürenin çarpımıdır: q = I·t. Aynı işaretli yükler birbirini iter, zıt işaretli yükler çeker; aralarındaki kuvvet Coulomb yasasıyla bulunur: F = k·q₁·q₂/d².

Q: Isı Miktarı

Isı konularında Q, bir maddeye verilen ya da maddeden alınan ısı enerjisidir. Sıcaklık değişiminde Q = m·c·ΔT kullanılır: m kütle, c öz ısı, ΔT sıcaklık değişimi. Hal değişiminde (erime, buharlaşma) sıcaklık sabit kalır ve Q = m·L formülü kullanılır; L hal değişim ısısıdır. 1 kalori yaklaşık 4,18 joule'dür.

Çözümlü Örnekler

Örnek 1 (yük): 2 A akım 10 saniye boyunca geçerse taşınan yük q = I·t = 2 · 10 = 20 C olur.
Örnek 2 (ısı): 2 kg suyun sıcaklığını 10 °C artırmak için gereken ısı (c = 4180 J/kg·°C): Q = m·c·ΔT = 2 · 4180 · 10 = 83.600 J.
Örnek 3 (temel yük): 3,2·10⁻¹⁹ C yük kaç temel yüktür? n = q/e = 3,2·10⁻¹⁹ / 1,6·10⁻¹⁹ = 2.

İlgili Fizik Sembolleri

Sık Sorulan Sorular

Q fizikte ne demek?

İki ana anlamı var: elektrikte Q yük demektir (coulomb), ısı-sıcaklık konularında Q ısı miktarı demektir (joule). Harf aynı, büyüklük farklıdır.

Q = I·t formülü neyi verir?

Yükü: devreden geçen yük, akım ile sürenin çarpımıdır. Örneğin 2 A akım 10 saniyede q = 2 × 10 = 20 C yük taşır.

Q = m·c·ΔT ne demektir?

Isı miktarı formülüdür: m kütle, c öz ısı, ΔT sıcaklık değişimi. Örneğin 2 kg suyun sıcaklığını 10 °C artırmak için Q = 2 · 4180 · 10 = 83.600 J ısı gerekir.

q küçük harfle ne gösterilir?

Genellikle nokta yüklerin miktarı veya elektron yükü (e = 1,6×10⁻¹⁹ C) gibi küçük yükler için kullanılır; Coulomb yasasında F = k·q₁q₂/r² ile geçer.

İlgili Konular

Genel

AYT Fizik Konuları ve Çalışma Rehberi

AYT fizik, sayısal (SAY) alanında okumak isteyen adayların puanını en güçlü etkileyen derslerden biridir; fen …

Genel

TYT Fizik Konuları ve Çalışma Rehberi

TYT'de fizik, fen bilimleri testinin içinde yer alır ve son yıllarda 7 soru civarında karşınıza çıkar. Soru sa…

Genel

12. Sınıf Fizik Konuları (MEB Müfredatı ve Ünite Listesi)

12. sınıf fizik, elektrik ve manyetizmanın derinleştiği, atom ve modern fiziğin tanıtıldığı, AYT fizik puanını…

Genel

11. Sınıf Fizik Konuları (MEB Müfredatı ve Ünite Listesi)

11. sınıf fizik, 9. sınıfta atılan hareket temelini vektörel analizle derinleştiren ve AYT fizikte en çok soru…

Genel

10. Sınıf Fizik Konuları (MEB Müfredatı ve Ünite Listesi)

10. sınıf fizik, optikten elektrik ve manyetizmaya uzanan dört büyük üniteden oluşur ve TYT fizik sorularının …

Genel

9. Sınıf Fizik Konuları (MEB Müfredatı)

9. sınıf, fizik dersinin liselerde ilk kez ayrı bir ders olarak işlendiği yıldır ve yıl boyunca dört ünite tam…