Fizikte R Nedir? (Elektrikte Direnç ve Ohm)

Kısa cevap: Elektrikte büyük R direnci gösterir: bir iletkenin elektrik akımına karşı gösterdiği zorluk. Birimi ohm (Ω)'dur ve Ohm yasasından hesaplanır: V = I·R, yani R = V/I (bazı kitaplarda gerilim U ile gösterilir: R = U/I). Küçük r ise pil ve üreteçlerin iç direncidir; mekanikte r çoğunlukla dairesel hareketin yarıçapını gösterir.

Elektrikte R ve r: Anlam Tablosu

SembolAnlamıBirimiFormül
RDirençohm (Ω)R = V/I
ReşEşdeğer dirençohm (Ω)Seri: R₁ + R₂
rÜretecin iç direnciohm (Ω)I = ε/(R + r)
ρ (ro)ÖzdirençΩ·mR = ρ·ℓ/A
rYarıçap (mekanik)metre (m)a = v²/r

Direnç Neye Bağlıdır?

Bir telin direnci R = ρ·ℓ/A formülüyle bulunur: ρ telin yapıldığı maddenin özdirenci, ℓ telin uzunluğu, A kesit alanıdır. Tel uzadıkça direnç artar, kalınlaştıkça (kesit alanı büyüdükçe) azalır. Metallerde sıcaklık arttıkça direnç de artar. Bakır gibi özdirenci küçük maddeler iyi iletken olduğu için elektrik kablolarında kullanılır.

Seri ve Paralel Bağlı Dirençler

Seri bağlamada dirençler toplanır: Reş = R₁ + R₂ + … Paralel bağlamada terslerinin toplamı alınır: 1/Reş = 1/R₁ + 1/R₂ + … İki eşit direnç paralel bağlanırsa eşdeğer direnç birinin yarısıdır: 6 Ω ile 6 Ω paralel bağlanırsa eşdeğer direnç 3 Ω olur.

Çözümlü Örnekler

Örnek 1 (Ohm yasası): 12 V gerilim altında 3 A akım geçen direnç: R = V/I = 12/3 = 4 Ω.
Örnek 2 (seri): 2 Ω ve 5 Ω seri bağlıysa Reş = 2 + 5 = 7 Ω.
Örnek 3 (paralel): 3 Ω ve 6 Ω paralel bağlıysa 1/Reş = 1/3 + 1/6 = 1/2, yani Reş = 2 Ω.

İlgili Fizik Sembolleri

Sık Sorulan Sorular

r nedir fizik?

Elektrikte R direncin simgesidir; birimi ohm (Ω). Ohm yasası R = U/I ile hesaplanır. Fizik genelinde r ayrıca yarıçap ve iç direnç anlamlarına gelir.

Fizikte r nedir, direnç ne demek?

Direnç, iletkenin akıma gösterdiği zorluktur: R = U/I. 12 V'luk gerilim altında 3 A çeken direncin değeri R = 12/3 = 4 Ω'dur.

r ne demek elektrikte iç direnç olarak?

Kaynağın (pil, jeneratör) kendi içindeki dirençtir; küçük r ile gösterilir. Kapalı devrede I = E/(R + r) formülüyle akım hesaplanır.

Direnç neye bağlıdır?

İletkenin cinsine, uzunluğuna, kesit alanına ve sıcaklığına: R = ρ·L/A. Uzun ve ince teller daha çok direnç gösterir; ρ öz direnç maddenin özelliğidir.

İlgili Konular

Genel

AYT Fizik Konuları ve Çalışma Rehberi

AYT fizik, sayısal (SAY) alanında okumak isteyen adayların puanını en güçlü etkileyen derslerden biridir; fen …

Genel

TYT Fizik Konuları ve Çalışma Rehberi

TYT'de fizik, fen bilimleri testinin içinde yer alır ve son yıllarda 7 soru civarında karşınıza çıkar. Soru sa…

Genel

12. Sınıf Fizik Konuları (MEB Müfredatı ve Ünite Listesi)

12. sınıf fizik, elektrik ve manyetizmanın derinleştiği, atom ve modern fiziğin tanıtıldığı, AYT fizik puanını…

Genel

11. Sınıf Fizik Konuları (MEB Müfredatı ve Ünite Listesi)

11. sınıf fizik, 9. sınıfta atılan hareket temelini vektörel analizle derinleştiren ve AYT fizikte en çok soru…

Genel

10. Sınıf Fizik Konuları (MEB Müfredatı ve Ünite Listesi)

10. sınıf fizik, optikten elektrik ve manyetizmaya uzanan dört büyük üniteden oluşur ve TYT fizik sorularının …

Genel

9. Sınıf Fizik Konuları (MEB Müfredatı)

9. sınıf, fizik dersinin liselerde ilk kez ayrı bir ders olarak işlendiği yıldır ve yıl boyunca dört ünite tam…