Zaman Formülü Fizik: t = x/v (Hesaplama)
23 Eylül 2026
Kısa cevap: Düzgün (sabit hızlı) harekette zaman formülü t = x/v'dir: zaman, alınan yolun hıza bölünmesiyle bulunur. Birimler tutarlı olmalıdır — yol metre ve hız m/s ise sonuç saniye çıkar. İvmeli harekette zaman t = (v − v₀)/a ile ya da yol denklemi x = v₀t + ½at²'nin çözümüyle bulunur.
Zaman Formülleri Tablosu
| Verilenler | Formül | Birim |
|---|---|---|
| Yol ve sabit hız | t = x/v | s (m ve m/s ile) |
| İlk hız, son hız, ivme | t = (v − v₀)/a | s |
| Yol, ilk hız, ivme | x = v₀t + ½at² çözümü (v₀ = 0 ise t = √(2x/a)) | s |
| Periyot için frekans | T = 1/f | s |
Birim Dönüşümü
Yol km ve hız km/sa ise sonuç saattir; m ve m/s ise saniyedir. Karışık verilmişse önce çevirin: km/sa → m/s için 3,6'ya bölün. Örneğin 90 km'lik yolu 60 km/sa hızla giden araç t = 90/60 = 1,5 saatte alır; aynı soru metre cinsinden de çözülebilir: 60 km/sa ≈ 16,7 m/s olduğundan t = 90.000 m ÷ 16,7 m/s ≈ 5400 s, yani yine 1,5 saat.
Çözümlü Örnekler
Örnek 1: 25 m/s sabit hızla giden araç 300 m'lik tüneli kaç saniyede geçer? t = x/v = 300/25 = 12 s.
Örnek 2: Durgun hâlden 5 m/s² ivmelenen araç 400 m yol alırsa t = √(2x/a) = √(800/5) = √160 ≈ 12,6 s.
Örnek 3: 10 m/s ile giden bisikletli 2 m/s² yavaşlıyorsa durması için t = (0 − 10)/(−2) = 5 s.
İlgili Sayfalar
Sık Sorulan Sorular
Zaman formülü fizikte nedir?
Düzgün harekette t = x/v: zaman, yolun hıza bölünmesidir. 120 km'yi 60 km/sa hızla giden araçta t = 120/60 = 2 saat.
Fizikte zaman formülü ivmeli harekette nasıl yazılır?
v = v₀ + a·t'den t = (v − v₀)/a; veya yol biliniyorsa x = x₀ + v₀t + ½at² denklemi çözülür. Serbest düşmede t = √(2h/g) ile kısayoldan bulunur.
Zamanın formülü birim dönüşümü gerektirir mi?
Evet: yol metre, hız m/s ise sonuç saniye çıkar. Yol km ve hız km/sa ise sonuç saattir; karışık verilmişse önce m/s'ye çevirin (km/sa ÷ 3,6).
zamanın formülü hangi konudadır?
Kuvvet ve hareket ünitesinde düzgün doğrusal hareket başlığıdır; hız-zaman grafiğinde zaman yatay eksende okunur ve grafik altındaki alan yol-u verir.